Tiết Khí Xuân Phân: Ngày Bắt Đầu, Ý Nghĩa & Nông Vụ

Xuân Phân nghĩa là giữa mùa xuân, ngày và đêm dài bằng nhau. Ngày dài bằng đêm, chính giữa mùa xuân. Đây là tiết khí thứ 1 trong vòng 24 tiết, thuộc mùa Xuân, ứng với thời điểm mặt trời đi qua kinh độ 0° trên hoàng đạo.

1. Ngày bắt đầu tiết Xuân Phân các năm

Vì tiết khí neo vào vị trí mặt trời chứ không vào tuần trăng, ngày bắt đầu rơi vào dương lịch khá ổn định, chỉ xê dịch trong một, hai ngày:

2. Khí hậu tiết Xuân Phân

Mặt trời chiếu thẳng xích đạo nên ngày và đêm dài gần bằng nhau trên khắp cả nước. Miền Bắc lúc này ẩm nhất năm — nồm ẩm, tường và sàn nhà "đổ mồ hôi", quần áo phơi mãi không khô. Miền Nam bắt đầu những cơn mưa chuyển mùa đầu tiên sau mấy tháng khô hạn.

3. Nông vụ

Lúa chiêm xuân ở đồng bằng Bắc Bộ đang đẻ nhánh rộ, cần giữ nước nông và bón thúc đúng lúc. Đây cũng là thời điểm trồng rau màu vụ xuân, chăm cây ăn quả sau khi đậu trái.

4. Sức khỏe & ăn uống

Độ ẩm cao là môi trường lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn — dễ phát sinh bệnh hô hấp, dị ứng, viêm da. Nên hút ẩm, giữ nhà thông thoáng, hạn chế đồ ăn lạnh và nhiều dầu mỡ.

5. Phong tục liên quan

Tiết Xuân Phân xưa gắn với lễ tế mặt trời và các hội làng mùa xuân. Người Việt vẫn giữ nếp đi lễ chùa cầu an trong khoảng tháng Hai âm lịch, khi hội hè còn kéo dài sau Tết.

6. Vị trí của Xuân Phân trong 24 tiết khí

Hệ 24 tiết khí hình thành ở lưu vực Hoàng Hà nên mô tả khí hậu bám sát miền Bắc Việt Nam nhất. Miền Nam về cơ bản chỉ có mùa mưa và mùa khô, nên phần khí hậu ở trên mang tính tham chiếu.