Tiết Khí Đông Chí: Ngày Bắt Đầu, Ý Nghĩa & Nông Vụ

Đông Chí nghĩa là cực điểm của mùa đông. Đêm dài nhất năm — và cũng là mốc dương khí bắt đầu sinh trở lại. Đây là tiết khí thứ 19 trong vòng 24 tiết, thuộc mùa Đông, ứng với thời điểm mặt trời đi qua kinh độ 270° trên hoàng đạo.

1. Ngày bắt đầu tiết Đông Chí các năm

Vì tiết khí neo vào vị trí mặt trời chứ không vào tuần trăng, ngày bắt đầu rơi vào dương lịch khá ổn định, chỉ xê dịch trong một, hai ngày:

2. Khí hậu tiết Đông Chí

Mặt trời xuống thấp nhất, ngày ngắn nhất và đêm dài nhất trong năm. Rét đậm, nhưng như Hạ Chí, cái rét sâu nhất sẽ đến sau đó vài tuần.

3. Nông vụ

Tiếp tục chống rét, chuẩn bị giống và đất cho vụ chiêm xuân.

4. Sức khỏe & ăn uống

Y học cổ truyền coi Đông Chí là thời điểm "nhất dương sinh" — âm cực thịnh, dương bắt đầu nhen. Đây là lúc bồi bổ hiệu quả nhất trong năm, nên ngủ đủ, ăn ấm, tránh hao tổn sức.

5. Phong tục liên quan

Đông Chí là tiết khí quan trọng bậc nhất trong lịch pháp — mốc để xác định tháng Mười Một âm lịch, từ đó suy ra toàn bộ tháng nhuận của năm. Người xưa tế trời vào ngày này.

6. Vị trí của Đông Chí trong 24 tiết khí

Hệ 24 tiết khí hình thành ở lưu vực Hoàng Hà nên mô tả khí hậu bám sát miền Bắc Việt Nam nhất. Miền Nam về cơ bản chỉ có mùa mưa và mùa khô, nên phần khí hậu ở trên mang tính tham chiếu.