Lịch Âm Hôm Nay — Lịch Vạn Niên, Đổi Ngày Âm Dương, Can Chi & 24 Tiết Khí

Lịch âm là gì? Cách đọc lịch vạn niên

Âm lịch Việt Nam thực chất là âm dương lịch: tháng tính theo chu kỳ tròn khuyết của mặt trăng, còn năm được điều chỉnh theo mặt trời bằng cách thêm tháng nhuận, để mùa vụ không bị trôi dần. Mỗi tháng âm bắt đầu vào ngày chứa điểm sóc (trăng non) và dài 29 hoặc 30 ngày.

Một tờ lịch vạn niên đầy đủ không chỉ ghi ngày âm. Nó còn cho biết can chi của ngày, tháng, năm; trực trong vòng 12 trực Kiến – Trừ – Mãn – Bình – Định – Chấp – Phá – Nguy – Thành – Thu – Khai – Bế; ngày thuộc hoàng đạo hay hắc đạo; các giờ hoàng đạo trong ngày; và tiết khí đang diễn ra. Đó chính là những thông tin công cụ này hiển thị khi bạn bấm vào một ngày bất kỳ trên lịch.

Đổi ngày âm sang dương và ngược lại

Việc quy đổi không thể làm bằng phép cộng trừ đơn giản, vì độ dài tháng âm thay đổi và tháng nhuận xuất hiện không đều. Công cụ ở trên tính trực tiếp theo thuật toán thiên văn (thời điểm trăng non và kinh độ mặt trời quy về múi giờ UTC+7), cho kết quả chính xác trong khoảng 1900 – 2100. Khi đổi từ âm sang dương, nếu bạn tích ô "tháng nhuận" mà năm đó không có tháng nhuận ấy, hệ thống sẽ báo lỗi thay vì trả về một ngày sai.

24 tiết khí và mùa vụ

24 tiết khí chia đường đi biểu kiến của mặt trời thành 24 chặng bằng nhau, mỗi chặng 15 độ. Vì gắn với mặt trời nên tiết khí rơi vào ngày dương lịch khá cố định: Lập Xuân quanh mùng 4/2, Hạ Chí quanh 21/6, Đông Chí quanh 21–22/12. Hệ tiết khí hình thành ở lưu vực Hoàng Hà nên mô tả khí hậu hợp với miền Bắc Việt Nam hơn cả; miền Nam về cơ bản chỉ có mùa mưa và mùa khô.

Riêng Đông Chí giữ vai trò đặc biệt trong lịch pháp: tháng âm chứa Đông Chí được định là tháng Mười Một, từ đó suy ra toàn bộ cách đánh số tháng và xác định tháng nhuận của năm.

Một điểm rất hay bị nhầm

Năm can chi trong tử vi và trạch nhật đổi tại tiết Lập Xuân, không đổi tại Tết Nguyên Đán. Người sinh sau Tết nhưng trước Lập Xuân vẫn mang con giáp của năm cũ. Nếu bạn xem tuổi để chọn ngày hay lập lá số, hãy để ý mốc này.

Công cụ liên quan

• Xem ngày tốt — chấm điểm từng ngày theo loại việc (cưới hỏi, khai trương, động thổ...) và lọc ngày xung tuổi.
• 24 tiết khí — ngày bắt đầu từng tiết và ý nghĩa khí hậu, nông vụ, sức khỏe.
• Lá số Tử Vi — nhận cả ngày sinh âm lịch, tự quy đổi sang dương lịch.
• 12 con giáp và âm dương ngũ hành — nền lý thuyết phía sau can chi.